De juiste vraag stellen

Om er zeker van te zijn dat u echt meet wat u wilt meten, is het essentieel dat u uw respondenten de juiste vragen voorlegt tijdens de enquête. Verkeerd gestelde enquête vragen kunnen ertoe leiden dat u niet meet wat u eigenlijk wilt meten: bias. Hierdoor bestaat het risico dat de onderzoeksresultaten onbetrouwbaar worden en u het onderzoek voor niets hebt uitgevoerd. Hieronder geven we daarom een aantal tips om ervoor te zorgen dat u de juiste vraag stelt tijdens uw enquête.

Wees duidelijk en specifiek en houd het vooral simpel

De respondent moet direct begrijpen wat u met een vraag bedoelt.

  • Probeer een vraag zo kort en bondig mogelijk te formuleren.
    Fout voorbeeld: “Als u tijdens uw functioneringsgesprek geconfronteerd wordt met problemen waar u bij betrokken bent of was, en als u vervolgens gevraagd wordt om op uw eigen handelen te reflecteren, zou u dan proberen om u voor te stellen wat uw gesprekspartner met deze vraag probeert te bereiken?” Deze vraag is veel te lang en te ingewikkeld.
  • Gebruik toegankelijke taal (spreektaal) en vermijd afkortingen. Als u onverhoopt toch moeilijke woorden moet gebruiken, zorg dan dat u deze uitlegt.
    Goed voorbeeld: “Hoe beoordeelt u de GUI van de online enquête tool? GUI betekent Graphical User Interface.”
  • Voorkom dubbele ontkenningen in de vraagstelling.
    Fout voorbeeld: “In hoeverre zijn de volgende redenen niet van invloed geweest om niet voor ons product te kiezen?” Gebruik dus nooit tweemaal het woord ‘niet’ in één vraag.
  • Stel géén suggestieve vragen (suggereer geen antwoorden) door enquête vragen zo neutraal mogelijk te formuleren. Zo voorkomt u dat respondenten gaan twijfelen aan uw intenties en, belangrijker, dat u de resultaten stuurt.
    Fout voorbeeld: “Heeft u al gebruik gemaakt van deze aantrekkelijke aanbieding?” of“Vindt u ook dat Survalyzer een goede oplossing biedt om gemakkelijk zelf online enquêtes uit te voeren?”
  • Veronderstel geen antwoorden en doe geen aannames.
    Fout voorbeeld: “Ergert u zich wel eens aan telefonische verkopers?”
    Goed voorbeeld: Stel eerst de vraag “Wordt u wel eens gebeld door een telefonische verkoper?”, vraag vervolgens “Hoe vaak wordt u gebeld door telefonische verkopers?” en vraag tot slot “Wat vindt u ervan als telefonische verkopers u bellen?”
  • Formuleer enquête vragen zo eenduidig mogelijk. Zorg er met andere woorden voor dat een vraag slechts op één enkele manier kan worden geïnterpreteerd.
    Fout voorbeeld: Betekent de vraag “Houdt u van voetbal?” dat de respondent ‘zelf graag voetbal speelt’, of ‘graag naar voetbal op televisie kijkt’, of ‘graag leest over voetbal’, of …
    Fout voorbeeld: Wordt met “Heeft u in het afgelopen jaar …?” bedoeld ‘in het huidige jaar(tal) tot heden …’, of ‘tijdens het gehele vorige jaar(tal) …’, of ‘in de afgelopen 12 maanden …’.
  • Blijf actueel. Het geheugen van respondenten reikt vaak niet ver. Voorkom daarom enquête vragen over zaken die te ver in de tijd terug gaan of juist te ver vooruit. De vuistregel is 1 maand.
    Fout voorbeeld: “Een jaar geleden heeft u een brief ontvangen over wegwerkzaamheden bij u in de buurt. Vond u de inhoud van deze brief nuttig?”
  • Stel géén vragen over zaken die respondenten moeilijk kunnen inschatten of weten.
    Fout voorbeeld: “Binnen welke afstand vanaf uw huis is het dichtstbijzijnde tankstation?” of“Valt uw bruto jaarinkomen boven of onder het gemiddelde bruto jaarinkomen in uw gemeente?”
  • Wees zo specifiek en concreet mogelijk. Vermijd bijvoorbeeld onbepaalde telwoorden als ‘weinig’, ‘veel’, ‘soms’, ‘vaak’ etc.
    Fout voorbeeld: “Voert u vaak zelf online enquêtes uit?” Voor de ene respondent heeft ‘vaak’ een andere betekenis dan voor een andere. Beter is daarom “Hoeveel online enquêtes heeft u in afgelopen maand zelf uitgevoerd?”
  • Let er op dat u niet twee vragen in één vraag stelt.
    Fout voorbeeld: “Bent u tevreden over de service en de prijs?” Dit zijn twee vragen; op basis van het antwoord ‘ja’ weet u niet of de respondent alleen tevreden is over de service, alleen tevreden is over de prijs of tevreden is over beide.

Houd focus

Blijf relevant en belast de respondent niet onnodig.

  • Maak de vragenlijst niet te lang(durig).
  • Stel valide vragen die (meetbare) antwoorden kunnen geven op de vooraf ten doel gestelde onderzoeksvra(a)g(en).
    Fout voorbeeld: Op de vraag “Wat drinkt u het liefst?” met de antwoordopties ‘koffie’, ‘thee’, ‘bier’ of ‘wijn’ kan een respondent eigenlijk geen antwoord geven, omdat deze dranken in de regel op verschillende momenten worden gedronken. Het is daarom beter om te vragen “Wat drinkt u het liefst ’s morgens?”, of “Wat drinkt u het liefst bij het diner?”, of “Wat drinkt u het liefst ’s zomers?” etc.
  • ‘Need to know’ of slechts ‘nice to know’? Regelmatig worden enquête vragen opgenomen die weliswaar ‘nice to know’ zijn, maar zonder toegevoegde waarde voor het onderzoeksdoel. Zo worden respondent vaak onnodig belast, waardoor de betrouwbaarheid van een onderzoek kan afnemen. Bekijk daarom elke vraag kritisch in het licht van uw onderzoeksdoel.
  • Houd de respondent wakker door afwisselende vraagtypes te gebruiken. Hiermee voorkomt u dat de respondent moe wordt en de vragenlijst op de automatische piloot invult waardoor de betrouwbaarheid van het onderzoek afneemt.
  • Vermijd al te veel open vragen. U belast respondenten te zwaar wanneer u veel open vragen stelt. Daarnaast geven respondenten op open vragen veelal weinig uitgebreide antwoorden, tenzij zij een zeer uitgesproken mening hebben. Bovendien zijn open vragen in vergelijking met gesloten vragen moeilijker en tijdsintensiever om te analyseren.
  • Vraag niet te vaak om een toelichting. Een toelichting kan zeer interessant zijn en levert kwalitatief waardevolle informatie op, waardoor uw onderzoek meer verdieping kan krijgen. Als u echter te vaak om een toelichting vraagt, dan krijgen respondenten de neiging om positief te antwoorden en zo de toelichtingsvraag te vermijden. Vraag bijvoorbeeld alleen om een toelichting als de respondent (zeer) ontevreden is of een rapportcijfer lager dan een 7 geeft.
  • Toon een voortgangsindicator zodat een respondent kan inschatten hoe ver hij is gevorderd met het invullen van de vragenlijst.

Blijf acceptabel

  • Voorkom vragen die gevoelig liggen bij respondenten. Als u toch een gevoelige vraag wilt stellen, zorg er dan voor dat de respondent niet verplicht is deze vraag in te vullen.
    Voorbeeld: “Heeft u wel eens een miskraam gehad na 3 maanden zwangerschap?”
  • Vermijd ook enquête vragen waarop respondenten sociaal gewenste antwoorden zullen geven.
    Voorbeeld: “Vindt u alcoholpreventie bij kinderen belangrijk?” Een respondent zal niet snel ‘nee’ antwoorden op een dergelijke vraag. Zodoende treedt er een vertekening (bias) op in de antwoorden ten gunste van het gewenste gedrag.

Zelf een goede enquête maken?

Gratis proberen >>

Filter Options
Persoonlijk advies?

030 753 1488

Video
Wat onze klanten zeggen
Filter Options
Filter Options
Andere artikelen die je waarschijnlijk interessant vindt.

Onderzoek de klant­tevreden­heid en ga vervolgens met de verbeterpunten aan de slag.

Lees meer...

Met deze voorbeeld enquête krijgt u op diverse punten inzicht in de tevredenheid van uw medewerkers.

Lees meer...

Krijg snel en eenvoudig inzicht in uw huidige positie in de markt en zie welke doelgroepen het meest interessant zijn voor uw bedrijf.

Lees meer...

Kosteloos uitproberen, aanmelden met één klik

Wij beschermen uw gegevens >>
Survalyzer is zich ervan bewust hoe belangrijk het is dat uw gegevens zo goed mogelijk beveiligd worden en maakt gebruik van adequate beveiligingsmaatregelen. Wij gebruiken uw e-mailadres alleen om uw beveiligde enquêteaccount aan te maken en om met u te kunnen communiceren. Alle gegevens, zowel uw persoonlijke gegevens als uw enquêtegegevens, zijn van u en u draagt geen rechten over aan Survalyzer of aan derden. Bij vragen rond gegevensbescherming kunt u altijd contact opnemen met onze functionaris gegevensbescherming: compliance@survalyzer.com